ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Η απώλεια των 76 συνανθρώπων μας και η τεράστια καταστροφή που υπέστη το φυσικό περιβάλλον της χώρας μας το περασμένο καλοκαίρι, έδειξαν την παντελή έλλειψη σχεδιασμού της δασοπροστασίας, αλλά και την ανικανότητα καταστολής των δασικών πυρκαγιών. Φτάσαμε δυστυχώς μέχρι του σημείου πολίτες να ζητούν από δημοσιογράφους ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών τη μεσολάβηση τους στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για να σταλεί αεροπλάνο να σβήσει τη φωτιά στην αυλή του σπιτιού τους!!
Το καλοκαίρι του 2007 ήταν το πιο καταστροφικό καλοκαίρι για τα Ελληνικά δάση. Κρίνοντας αντικειμενικά κανείς τα γεγονότα της περασμένης χρονιάς καταλήγει ότι:
· Κρίθηκε μια καταστροφική δασική πολιτική, που έβλεπε τα δάση ως οικόπεδα και όχι ως μια φυσική κληρονομιά, που χρήζει προστασίας.
· Κρίθηκε και απέτυχε ένα προβληματικό μοντέλο δασοπυρόσβεσης που στηρίζεται μόνο σε εναέρια μέσα, δεν έχει επιστημονική βάση, δεν έχει σχέδια αντιμετώπισης των κινδύνων, δεν αξιοποιεί τη Δασική υπηρεσία, δεν χρησιμοποιεί χάρτες.
· Κρίθηκε και απέτυχε παταγωδώς, ένας μηχανισμός αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών. Ο πολίτης δεν μπορεί να περιμένει τίποτε από τον κρατικό μηχανισμό σε παρόμοιες περιπτώσεις.
· Κρίθηκε η αξιοπιστία μιας κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τις συνέπειες τέτοιων καταστροφών σε επίπεδα θεσμών, οργάνωσης και μέτρων αποκατάστασης και κατάφερε να εξοργίσει με τις πράξεις και την ανικανότητα της όλη την κοινωνία.
Οι επιπτώσεις βέβαια δεν αφορούν μόνο τη χώρα μας, έχουν τεράστια επίδραση και στο μεγάλο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής που βιώνει ο πλανήτης μας. Αξίζει να αναφερθεί ότι από τις πυρκαγιές του 2007 χάθηκε περί το 6% του ξυλαποθέματος της χώρας στο οποίο δεσμευόταν μεγάλη ποσότητα άνθρακα που ισοδυναμεί με 26.000.000 τόνους CO2 , ποσότητα που για να επαναδεσμευτεί θα περάσουν πάρα πολλά χρόνια, υπό τις προϋποθέσεις βέβαια ότι η πολιτεία θα λάβει τα ενδεικνυόμενα μέτρα. Και δυστυχώς γι’ αυτές τις συμφορές δεν έχει πληρώσει κανείς…Οι υπεύθυνοι παραμένουν αόρατοι.
2. ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΣ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ 2008
Ενώ περίμεναν οι Έλληνες πολίτες ότι η κυβέρνηση θα αντιμετώπιζε επιτέλους με σοβαρότητα και σωστό σχεδιασμό τη φετινή αντιπυρική περίοδο, βλέπουμε ότι λίγες ημέρες μετά την έναρξη της ότι η κατάσταση δεν διαφέρει από τη περυσινή, όταν μάλιστα οι καιρικές συνθήκες προμηνύονται αρκετά δύσκολες. Ειδικότερα η κυβέρνηση:
· Δεν εξήγγειλε και βέβαια δεν έκανε καμιά αλλαγή στον τρόπο που θα αντιμετωπίσει και φέτος τις πυρκαγιές σε επίπεδο υπηρεσιών και οργάνωσης.
Η καταστολή των δασικών πυρκαγιών θα εξακολουθήσει να γίνεται αποκλειστικά από την πυροσβεστική υπηρεσία, ενώ η Δασική Υπηρεσία θα ασχολείται μόνο με την πρόληψη. Το μόνο που προστέθηκε είναι η ανάληψη του συντονισμού των μεγάλων πυρκαγιών από το Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας. Εξακολουθεί δηλαδή να απουσιάζει από την καταστολή ο διαχειριστής του δασικού οικοσυστήματος, ο Δασάρχης.
· Δεν έκανε καμία ενέργεια για να δυναμώσει το φυσικό σύμμαχο του δάσους τη Δασική Υπηρεσία, παρά τις συνεχείς εξαγγελίες περί του αντίθετου.
Η Δασική Υπηρεσία οδεύει προς υποβάθμιση και διάλυση. Από τις προβλεπόμενες 5.500 οργανικές θέσεις δασικών υπαλλήλων είναι καλυμμένες λιγότερες από 2.500 με αποτέλεσμα 1.112 Δασοφυλάκεια και 286 Δασονομεία να μην λειτουργούν, ενώ 87 Δασαρχεία και 55 Διευθύνσεις Δασών να υπολειτουργούν.
Είναι δυνατόν μ’ αυτό το προσωπικό να γίνουν τα’ απαραίτητα έργα πρόληψης (διαχειριστικής μελέτης, αντιπυρικές ζώνες, καθαρισμοί, κλπ.), όταν δεν επαρκεί ούτε για τις τρέχουσες διοικητικού χαρακτήρα υποθέσεις;
· Δεν προχώρησε στην απαραίτητη και έγκαιρη χρηματοδότηση των εργασιών πρόληψης των δασικών πυρκαγιών.
Οι προβλεφθείσες πιστώσεις από τον τακτικό προϋπολογισμό του 2008 για τα δάση ανέρχονται στα 13.000.000€, όσες διατέθηκαν και το 2007. Αν δε υπολογίσουμε ότι οφείλονται από πέρυσι 9.000.000€ τότε ουσιαστικά μένουν 2.000.000€.
Από τις Δημόσιες Επενδύσεις προβλέπονται για το 2008 8.000.000€, από τα οποία θα διατεθούν τα 2.500.000€ για να καλύψουν περσινές οφειλές και 2.000.000€ για το πρόγραμμα «Θησέας» των περιαστικών δασών οπότε μένουν μόνο 3.500.000 €.
Από τον Ειδικό Φορέα Δασών θα διατεθούν σύμφωνα με τον αρμόδιο Υφυπουργό επιπλέον 8.000.000€, που όμως 2.000.000€ διατέθηκαν ήδη για περσινά έργα, ενώ περί τα 4.500.000€ θα διατεθούν για τους δασικούς χάρτες και μένουν συνεπώς 1.500.000€.
Συνολικά δηλαδή οι διαθέσιμες πιστώσεις για τη συνολική δασοπονική δραστηριότητα ανέρχονται στα 7.000.000€, χρήματα που δεν καλύπτουν ούτε τις ανάγκες των ΟΤΑ για την προστασία των περιαστικών δασών.
Την ίδια βέβαια στιγμή δαπανώνται για την καταστολή περισσότερα από 500.000.000€.
· Δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη τις διαδικασίες πρόληψης του απαραίτητου εποχιακού πυροσβεστικού προσωπικού.
3. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΥ.ΡΙΖ.Α
ς μας, που όντως συνυφασμένα με το μεσογειακό κλίμα, ευνοούν την εμφάνιση των δασικών πυρκαγιών. Είναι η πυρόφιλη βλάστηση με κυρίαρχο είδος τη χαλέπιο πεύκη και οι καιρικές συνθήκες, δηλαδή οι άνεμοι και οι υψηλές θερμοκρασίες.
Όμως το μέγεθος των καταστροφών εξαρτάται από τις εφαρμοζόμενες πολιτικές στη δασοπροστασία, όπου η πρόληψη πρέπει να έχει κυρίαρχη θέση και βέβαια πρόληψη δεν είναι μόνο τα διαχειριστικού χαρακτήρα μέτρα, αλλά κυρίως τα νομικού που αποκτούν ξεκάθαρο νομοθετικό πλαίσιο προστασίας των δασικού χαρακτήρα εδαφών και εφαρμογή του χωρίς παρερμηνείες και προσδοκίες από τους καταπατητές.
Για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των φετινών δασικών πυρκαγιών απαιτούνται τα παρακάτω μέτρα:
Α) Χωροταξικός σχεδιασμός της πολιτικής δασοπροστασίας.
Πρέπει κατά περιοχές ανάλογα με το είδος της βλάστησης και τις τοπικές ιδιαιτερότητες να υπάρξουν οι απαραίτητες υποδομές σε μέσα και προσωπικό, ώστε να καθίσταται αποτελεσματική η πρόληψη και δυνατή η γρήγορη καταστολή.
Β) Εγκατάσταση συστημάτων εντοπισμού έναρξης των πυρκαγιών.
Η σημερινή τεχνολογία και τεχνογνωσία επιτρέπει, μέσω εφαρμογής των κατάλληλων συστημάτων πληροφορικής τη συνολική παρακολούθηση του δασικού οικοσυστήματος της χώρας.
Γ) Οργάνωση της έγκαιρης επέμβασης
Η επέμβαση μέσα σε 10 λεπτά επιτρέπει την αντιμετώπιση της φωτιάς πριν πάρει διαστάσεις. Γι’ αυτό χρειάζεται όχι μόνο να υπάρξει μια σωστή κατανομή των δυνάμεων πυρόσβεσης αλλά και συμμετοχή όλων όσων ασχολούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους με το δάσος, δηλαδή των δασικών, των δασαρχείων, των κτηνοτρόφων καθώς και των κατοίκων των ορεινών και δασικών περιοχών.
Δ) Ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει ουσιαστική συμμετοχή στα κατά τόπους συντονιστικά όργανα. Επιπλέον υπάρχουν δυνάμεις στις τοπικές κοινωνίες που θέλουν να προσφέρουν αλλά αδυνατούν λόγω συντονισμού. Η αυτοδιοίκηση οφείλει ν’ αναλάβει το συγκεκριμένο ρόλο, αφού εκτός των άλλων γνωρίζει και τις προθέσεις αλλαγής χρήσης που επικρατούν στα περιαστικά δάση.
Ε) Συστράτευση όλων όσων εμπλέκονται στη δασοπροστασία.
Η διαχείριση των δασικών πυρκαγιών αποτελεί μια ξεχωριστεί επιστημονική και κυρίως εμπειρική δραστηριότητα, που για να είναι αποτελεσματική πρέπει να συνοδεύεται από τη μακροχρόνια γνώση όλων των παραμέτρων που έχουν σχέση με μια πυρκαγιά, δηλαδή τη γνώση του εδάφους, του ανάγλυφου, της βλάστησης, των προσβάσεων και του μικροκλίματος της περιοχής που εξελίσσεται το επεισόδιο. Αυτά τα γνωρίζουν καλά όλοι όσοι εμπλέκονται στη δασοπροστασία, από τους Δασεργάτες μέχρι τους Πυροσβέστες.
Δασική Υπηρεσία, Πυροσβεστικό Σώμα και Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να βρουν την κοινή τους συνισταμένη, που είναι η προστασία των δασών.
Για να λυθεί αποτελεσματική το πρόβλημα της δασοπροστασίας πρέπει να προωθηθούν άμεσα οι παρακάτω πολιτικές:
Α) Ο Ενιαίος Φορέας Δασοπροστασίας
Πρέπει ν’ αποσυρθεί ο Ν.2612/98 που κατά αντιεπιστημονικό τρόπο διαχώρισε την πρόληψη από την καταστολή και η εφαρμογή του προξένησε τεράστιες καταστροφές.
Το ομόφωνο πόρισμα της Βουλής του 1993 για τη δημιουργία Ενιαίου Φορέα Δασοπροστασίας μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια αποτελεσματικότερη προσέγγιση στην οργάνωση της δασοπροστασίας.
Β) Θεσμοθέτηση συγκεκριμένων ρυθμίσεων για τις καμένες περιοχές
Πρέπει όχι μόνο άμεσα να ανακηρύσσονται όλες οι καμένες εκτάσεις αναδασωτέες αλλά και να προστατεύονται αυστηρά για να καταστεί εφικτή η αναγέννηση τους. Ταυτόχρονα βέβαια πρέπει να θεσμοθετηθούν συγκεκριμένα μέτρα ανασυγκρότησης των πυρόπληκτων περιοχών που να επιτρέπουν στους κατοίκους των παραδασόβιων περιοχών να μείνουν στα χωριά τους.
Γ) Ενίσχυση και προώθηση του εθελοντισμού
Η εθελοντική δασοπροστασία έχει πολλά να προσφέρει αρκεί να λειτουργεί οργανωμένα και κυρίως με γνώσεις του κινδύνου της καταστολής των πυρκαγιών. Πρέπει όμως να υπάρξουν και οι νομοθετικές προϋποθέσεις που θα βοηθήσουν προς την κατεύθυνση αυτή.
Δ) Κατάργηση και απόσυρση των δασοκτόνων νόμων και προτάσεων.
Από το σύνταγμα του 1975 που με τα άρθρα 24 και 117 έβαλε τα θεμέλια μιας σωστής προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και από τον αντίστοιχο νόμο 998/79, έχουν γίνει περισσότερες από 40 νομοθετικές απόπειρες που όλες είχαν ένα στόχο και αποτέλεσμα: Τη μείωση των εδαφών δασικού χαρακτήρα.
Ειδικότερα όμως πρέπει να αποσυρθεί η εμπρηστική αναθεώρηση των άρθρων 24, 117 του συντάγματος και να καταργηθεί ο δασοκτόνος ν. 3208/03, που όταν ψηφιζόταν από το ΠΑΣΟΚ η ΝΔ τον κατήγγειλε ως αντισυνταγματικό, αλλά σήμερα τον εφαρμόζει και
Ε) Σαφής οριοθέτηση και απόλυτη προστασία του δασικού χαρακτήρα εδαφών.
Να συνταχθούν οι δασικοί χάρτες με βάση τις συνταγματικές επιταγές και το ν. 998/79, που για να χαρακτηριστεί μια έκταση ως δάσος απαιτεί ποσοστό δασοκάλυψης 10% κι όχι με το άρθρο 1 του νόμου 3208/03 που απαιτεί 25%. Η επιχειρούμενη από την Κτηματολόγιο ΑΕ οριοθέτηση πρέπει να σταματήσει αφού ενδέχεται με τον τρόπο που σχεδιάζεται να προκαλέσει τον αποχαρακτηρισμό μεγάλου μέρους των δασικού χαρακτήρα εδαφών.
05/05/08
